เราอยู่อย่างโดดเดี่ยวในเอกภพ จริงหรือ

 

 

เรารู้จักดาวเคราะห์ในระบบสุริยะ ที่มีสิ่งมีชีวิตที่หลากหลายอาศัยอยู่เพียงดวงเดียวเท่านั้น คือ โลก นั่นอาจจะใช่ แต่ไกลออกไปนอกระบบสุริยะ อาจมีดาวเคราะห์ที่อาจมีสิ่งมีชีวิตเหมือนกับโลกของเรา นี่คือคำถามที่เรายังต้องหาคำตอบต่อไป ข้อสันนิษฐานดังกล่าวนำไปสู่การสำรวจค้นหาดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะที่อาจมีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ เหมือนกับโลกของเรา

ลองจินตนาการถึงดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ ที่มีอาจมีลักษณะทางกายภาพ และทางชีวะเคมี ที่เอื้อต่อการมีสิ่งมีชีวิต สิ่งสำคัญอย่างหนึ่งคือ ดาวเคราะห์ในจินตนาการนี้จะต้องมีน้ำ ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่เอื้อให้มีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ได้คล้ายกับโลกของเรา

มนุษย์คิดถึงเรื่องสิ่งมีชีวิตในดาวเคราะห์ดวงอื่นในเอกภพ พร้อมๆกับการศึกษาดวงดาวบนท้องฟ้ามาตั้งแต่สมัยโบราณ นักปราชญ์ชาวกรีก ชื่อ เอพิคูโรส กล่าวถึง โลกใบอื่นว่า “ มีดาวเคราะห์อื่นอีกนับไม่ถ้วนที่อาจเหมือนหรือไม่เหมือนกับโลกของเรา เราเชื่อว่าในจำนวนนั้น จะต้องมีดาวเคราะห์ที่สามารถพบสิ่งมีชีวิต และสิ่งต่างๆ เช่นเดียวกับที่เราเห็นบนโลกใบนี้”  แนวความคิดนี้นำไปสู่ความสงสัยใคร่รู้ของนักวิทยาศาสตร์ว่า  “ ยังมีสิ่งมีชีวิตอื่นในเอกภพนี้อีกหรือไม่ ”

Extrasolar_planet.jpg

ภาพวาดในจินตนาการแสดงดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะโคจรรอบดาวฤกษ์ดวงหนึ่ง

ดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ (Extrasolar Planet หรือเรียกสั้นๆว่า Exoplanet) คือ ดาวเคราะห์ที่โคจรรอบดาวฤกษ์ดวงอื่นที่ไม่ใช่ดวงอาทิตย์ หรือ ดาวเคราะห์ที่โคจรล่องลอยไปในอวกาศ และอยู่ในระบบดาวเคราะห์อื่นที่ไม่ใช่ระบบสุริยะเดียวกันกับโลก นักดาราศาสตร์ค้นพบดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะในกาแล็กซี่ทางช้างเผือกดวงแรกในปี พ.ศ.2535  ปัจจุบันมีการค้นพบและยืนยันแล้วประมาณ 1,800 ดวง ยังรอการยืนยันอีกกว่า 4,000 ดวง และยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง สมาพันธ์ดาราศาสตร์สากล (IAU : International Astronomical Union) ได้นิยามดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขดังนี้“โคจรรอบดวงฤกษ์หรือซากของดาวฤกษ์ (ที่ไม่ใช่ดวงอาทิตย์) โดยที่มวลของมันต้องไม่มากพอที่จะทำให้เกิดปฏิกริยานิวเคลียร์ที่ใจกลาง ซึ่งมวลดังกล่าวต้องมีค่าไม่เกิน 13 เท่าของมวลของดาวพฤหัสบดี และมวลต่ำที่สุดจนเพียงพอที่จะทำให้แรงดึงดูดระหว่างมวลทำให้เกิดรูปทรงของดาวมีลักษณะเป็นทรงกลม”โครงการอวกาศจำนวนมาก มีภารกิจหนึ่งคือการค้นหาดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ เช่นโครงการกล้องโทรทรรศน์อวกาศเคปเลอร์ (Kepler Space Telescope) ถูกส่งขึ้นสู่วงโคจร ในปี พ.ศ.2552มีภารกิจหลัก เพื่อค้นหาดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะที่มีลักษณะคล้ายโลก   

 Habitable_zone.jpg

ภาพเปรียบเทียบระบบสุริยะของเรา กับระบบสุริยะเคปเลอร์ 62 แสดงดาวเคราะห์ที่อยู่ใน อาณาบริเวณที่เอื้อต่อสิ่งมีชีวิต (Habitable Zone) รอบดาวฤกษ์ศูนย์กลางของแต่ละระบบ

การค้นหาดาวเคราะห์อื่นนอกระบบสุริยะมุ่งเน้นไปที่ดาวฤกษ์เพื่อนบ้านในกาแล็กซี่ทางช้างเผือกของเรา แต่ก็ใช่ว่ามันจะอยู่ใกล้กับเรา กาแล็กซี่ของเราใหญ่โตมาก ใหญ่ขนาดที่ว่า แสง ต้องใช้เวลามากกว่า 1 แสนปี ถึงจะสามารถเดินทางจากขอบด้านหนึ่งไปยังขอบอีกด้านหนึ่ง ภายในกาแล็กซี่เอง ก็ประกอบไปด้วยดาวฤกษ์นับพันล้านดวง ซึ่งแต่ล่ะดวงมีระยะทางที่ห่างกันหลายพันล้านกิโลเมตร

ปัจจุบันนักดาราศาสตร์ใช้เทคนิคหลายวิธีในการค้นหาดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ รวมถึงโครงการอวกาศหลายๆโครงการก็มีวัตถุประสงค์หลักในการตรวจหาดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะด้วยความหวังที่จะเจอดาวเคราะห์ดวงใดดวงหนึ่ง ที่อาจมีลักษณะทางกายภาพ และทางชีวะเคมี ที่เอื้อต่อการดำรงชีพของสิ่งมีชีวิตชนิดใดชนิดหนึ่ง ซึ่งไม่จำเป็นต้องเหมือนกับสิ่งมีชีวิตบนโลกด้วยเทคโนโลยี และเครื่องมือที่เรามีอยู่ในปัจจุบัน ก็ถือว่าไม่ได้มีการพัฒนามากนัก ถึงวันนี้เราจะยังไม่เจอดาวเคราะห์ดวงใดที่มีลักษณะดังกล่าว  แต่เชื่อว่าแรงบันดาลใจและความอยากรู้อยากเห็นของมนุษย์ จะเป็นตัวผลักดันให้พัฒนาเทคนิคและเทคโนโลยีใหม่ๆในการค้นหาอย่างต่อเนื่อง

ใครจะรู้ เราอาจจะพบเพื่อนบ้านต่างดาวที่ไหนซักแห่งในเอกภพ และอาจเป็นรูปแบบของสิ่งมีชีวิตที่เราไม่เคยคาดคิดมาก่อน  นั่นจะเป็นข้อพิสูจน์ว่า มนุษย์โลก ไม่ได้อยู่โดดเดี่ยวในห้วงอวกาศอันกว้างใหญ่ไพศาลนี้

ที่มา
สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน),ดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ Extrasolar planets
www.cornucopia3d.com/portfolio/dandurda www.eso.org/public/images/eso1204a/ 
www.nasa.gov/content/kepler-62-and-the-solar-system    
Photo : Habitable zone User : Milagli http://www.shutterstock.com/th/pic-138966779/stock-vector-habitable-zone.html?src=cGyGeoHa43S3W7zzWdX5wQ-1-5
Photo : Extrasolar planet. Gas giant with moons. User : jupeart http://www.shutterstock.com/th/pic-276416870/stock-photo-extrasolar-planet-gas-giant-with-moons.html?src=ohL0vP-6G_yTKen0AZKVDQ-1-2

Read 1505 times Last modified on วันพุธ, 01 กรกฎาคม 2558 14:41