หน้าหลัก  พิพิธภัณฑ์ออนไลน์  นิทรรศการออนไลน์  นักสำรวจจิ๋วออนไลน์  วัสดุและคลังตัวอย่าง  การวิจัย  ค่ายธรรมชาติวิทยา  ข้อมูลการเข้าชม
วัสดุและคลังตัวอย่าง
คลังตัวอย่างอ้างอิงทางธรรมชาติวิทยา
Reference Collection of Natural History


              คลังตัวอย่างอ้างอิงทางธรรมชาติวิทยา เป็นสถานที่เก็บรักษาและให้บริการด้านตัวอย่างอ้างอิงทางวิชาการที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติศึกษา อาทิ พืช สัตว์ และซากดึกดำบรรพ์ทางโบราณชีวิน บริหารและจัดการโดยกองพิพิธภัณฑ์อ้างอิง พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ คลังตัวอย่างอ้างอิงทางธรรมชาติวิทยาประกอบด้วยห้องเก็บตัวอย่างขนาดใหญ่ 2 ห้อง ได้แก่ ห้องเก็บตัวอย่างเปียก และห้องเก็บตัวอย่างแห้ง



งานจัดการตัวอย่างอ้างอิงในคลังตัวอย่าง

           งานจัดการตัวอย่างอ้างอิงในคลังตัวอย่างมีเจ้าหน้าที่รับผิดชอบในตำแหน่งผู้จัดการคลัง (collection manager) ซึ่งรับผิดชอบในแต่ละแผนกย่อย เช่น แผนกพืช แผนกสัตว์กลุ่มสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก เป็นต้น การปฎิบัติงานมีขอบเขตโดยสรุป ดังนี้

           ขอบเขตของงาน
                1. เก็บรวบรวมตัวอย่าง
                2. รักษาสภาพของตัวอย่าง
                3. ลงทะเบียนตัวอย่าง
                4. ตรวจสอบสภาพของตัวอย่าง
 



1. เก็บรวบรวมตัวอย่าง

          เก็บรวบรวมตัวอย่างทรัพยากรชีวภาพ เช่น สัตว์ พืช ฟังไจ และอื่นๆ จากแหล่งกำเนิด หรือจากการรับบริจาค
          พร้อมกัข้อมูลประจำตัวอย่างแต่ละตัวอย่าง ได้แก่
  • สถานที่พบ (จังหวัด อำเภอ ตำบล)
  • แหล่งอาศัย (ลักษณะของระบบนิเวศ สังคมพืช)
  • ชื่อผู้เก็บ
  • วัน/ เดือน/ ปี ที่เก็บ
  • พฤติกรรมของตัวอย่างขณะที่เก็บ
  • ลำดับเลขที่ของตัวอย่างซึ่งบันทึกในสนาม (field number)
  • ภาพขณะมีชีวิต หรือแถบบันทึกเสียง (ถ้ามี)
     



 


2. รักษาสภาพของตัวอย่าง

          รักษาสภาพของตัวอย่าง (preservation) ตามความเหมาะสมของชนิดตัวอย่างแต่ละชนิด เพื่อให้ตัวอย่างคงรูป
          อย่างถาวร และสะดวกพร้อมใช้งาน เช่น การศึกษาด้านอนุกรมวิธาน และอื่นๆ
3. ลงทะเบียนตัวอย่าง
          ลงทะเบียนตัวอย่างทุกตัวอย่าง โดยแต่ละตัวอย่างจะได้รับลำดับเลขที่ของตัวอย่างในคลังตัวอย่าง (collection number) เช่น

“THNHM 0046 Tropidophorus berdmorei คือ จิ้งเหลนห้วยท้องแดง ชนิด Tropidophorus berdmorei
ลำดับที่ 0046 ในคลังตัวอย่างสัตว์เลื้อยคลาน และสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก เป็นต้น”


          รวมทั้งบันทึกข้อมูลทุกอย่างที่ติดมากับตัวอย่าง ได้แก่

  • ลำดับเลขที่เดิม (คือ field number กรณีเก็บจากแหล่งอาศัย) หรือ ลำดับเลขจากพิพิธภัณฑ์อื่น (collection number) กรณีได้รับมอบ หรือได้จากการแลกเปลี่ยน
  • สถานภาพของตัวอย่าง เช่น ตัวอย่างต้นแบบ ชนิด holotype หรือ paratype หรือ lectotype หรือตัวอย่างอ้างอิงธรรมดา (voucher specimens)
  • ชื่อผู้เก็บ
  • วัน/ เดือน/ ปี ที่เก็บ
  • พฤติกรรมของตัวอย่างขณะที่เก็บ
  • ลำดับเลขที่ของตัวอย่างซึ่งบันทึกในสนาม (field number)
  • ภาพขณะมีชีวิต หรือแถบบันทึกเสียง (ถ้ามี)

          ตัวอย่างชนิดเดียวกันที่เก็บจากสถานที่เดียวกันจะบรรจุในบรรจุภัณฑ์ที่ปิดผนึกใบเดียวกัน กรณีนี้จะได้ลำดับเลขที่ของบรรจุภัณฑ์ด้วย
          ข้อมูลดังกล่าวนี้จะบันทึกในฐานข้อมูล (Database) ซึ่งมีโปรแกรมเฉพาะ (เช่น access) และพิมพ์ออกมาเป็น hard copy เก็บไว้ต่างหาก  

รายละเอียดของฐานข้อมูล (Database)
  • ลำดับเลขที่ของตัวอย่างในคลังตัวอย่าง (collection number)
  • ลำดับเลขที่เดิม (คือ field number หรือ original number)
  • สถานภาพของตัวอย่าง เช่น ตัวอย่างต้นแบบ ชนิด holotype หรือ paratype หรือ lectotype หรือตัวอย่างอ้างอิงธรรมดา (voucher specimens)
  • สถานที่พบ (ประเทศ จังหวัด อำเภอ ตำบล)
  • แหล่งอาศัย (ลักษณะของระบบนิเวศ สังคมพืช)
  • ชื่อผู้เก็บ
  • วัน/ เดือน/ ปี ที่เก็บ
  • พฤติกรรมของตัวอย่างขณะที่เก็บ
  • ภาพขณะมีชีวิต หรือแถบบันทึกเสียง (ถ้ามี)
  • ลำดับเลขที่ของบรรจุภัณฑ์
  • วิธีการเก็บรักษาสภาพ
  • ชนิดของน้ำยารักษาสภาพ

Field number : 18216
Collection number : THNHM-xxx
Species : Limnonectes macrognathus
Locality : Khao Nan N.P.,
                Nakhon Si Thammarat
Date : 10/06/2006
Collectors : T. Chan-ard & S. Mekchai
(preserved in 70% Ethyl alcohol)

ภาพตัวอย่างของวัสดุตัวอย่างอ้างอิงทางวิชาการและข้อมูลสำหรับการบริการให้ยืม



 


4. ตรวจสอบสภาพของตัวอย่าง
          ตัวอย่างที่มีบรรจุภัณฑ์ (container) และเก็บเข้าตู้เก็บ (cabinet) แล้วจะถูกตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอ
          เพื่อวัดความเข้มข้นของน้ำยารักษาสภาพ (กรณีรักษาสภาพด้วยการดอง) สภาพของตัวอย่าง เป็นต้น