การทดลองครั้งนี้จะพาทุกคนไปทำความรู้จักกับมดให้มากขึ้น มด สัตว์ตัวเล็กที่เราทุกคนคุ้นเคยกันเป็นอย่างดี เนื่องจากมดเป็นสัตว์ที่พบทุกหนทุกแห่ง โดยเฉพาะ ในบริเวณที่มีแหล่งอาหารอันอุดมสมบูรณ์ เช่น ห้องครัว หรือแม้กระทั่งห้อง
นอน ในเวลาที่เรานำขนมเข้าไปรับประทานแล้วทำตกหล่นไว้ ก็จะมีเจ้ามดตัวน้อย มาช่วยกำจัดเศษอาหารเหล่านั้น เรามาเล่มการทดลองสังเกตพฤติกรรมของมดกันเลย
อุปกรณ์
1. ถุงพลาสติกใส
2. น้ำตาล 1 ช้อนชา หรือ เศษขนมหวาน
3. มด
วิธีการทดลอง
1. วางถุงพลาติกบนพื้นเรียบ ๆ (ในบริเวณที่คาดว่าจะมีมด เช่น ในห้องครัว หรือ บริเวณรอบ ๆ บ้าน ) ตักน้ำตาลหรือ
เศษขนมหวานประมาณ 1 ช้อนชา เทลงบนถุงพลาติก
2. วางน้ำตาลไว้ประมาณครึ่งชั่วโมง สังเกตสิ่งที่เกิดขึ้น และหลังจากนั้น อีกประมาณ 3 ชั่วโมง กลับมาสังเกตที่กอง
น้ำตาลอีกครั้ง
เกิดอะไรขึ้นกับน้ำตาลหรือเศษขนมที่วางไว้ จะเห็นว่าเพียงไม่นานก็จะเริ่มมีมดมาเยี่ยมเยียนน้ำตาลหรือเศษขนมเหล่านั้น ซึ่งในช่วงแรก ๆ อาจจะมีเพียงไม่กี่ตัว แต่ หลังจากเวลาผ่านไปนานเข้า มดจะเริ่มมากขึ้นเรื่อยๆ และเข้าแถวเรียงเป็นระเบียบเพื่อขนอาหารเลยทีเดียว มดมีวิธีการสื่อสารบอกเพื่อน ๆ ว่ามีอาหารอยู่ที่ใด โดยเมื่อมดตัวหนึ่งพบอาหาร มันจะปล่อยกลิ่นซึ่งเป็นสารเคมีชนิดหนึ่ง เรียกว่า ฟีโรโมน ออกมาจากส่วนปลายของส่วนท้อง และระหว่างที่เดินกลับรังก็จะใช้ส่วนท้องแตะทางเดินไปตลอดทางเพื่อแจ้งข่าวให้เพื่อนมดด้วยกันรู้ถึงแหล่งของอาหาร เมื่อมดตัวอื่น ๆ ได้กลิ่นฟีโรโมน ก็จะเดินตามเป็นแถวเพื่อกินอาหาร และขนอาหารกลับรัง ซึ่งในระหว่างขนอาหารกลับก็จะปล่อยฟีโรโมนเพิ่มขึ้นไปเรื่อย ๆ ถ้ายังมีอาหารอยู่ แต่ถ้าอาหารหมดแล้วมดก็จะไม่กลับไปที่แหล่งอาหารนั้นอีก ส่วนกลิ่นฟีโรโมนที่คงอยู่จะระเหย ไปในเวลา 2-3 นาที
เราสามารถที่จะทดสอบได้ว่าฟีโรโมนที่มดปล่อยออกมานั้นมีความสำคัญ สำหรับการสื่อสารขนาดไหน โดยขณะที่มดเดินเป็นแถวนั้น ให้น้อง ๆ ใช้ผ้าชุบน้ำผืนเล็ก ๆ เช็ดบนพื้นระหว่างแถวที่มดเดิน แล้วสังเกตพฤติกรรมของมด จะพบว่าเมื่อมดเดินมาถึงบริเวณที่เราใช้ผ้าชุบน้ำเช็ดนั้น มดจะหยุดชะงักไม่เดินต่อไปแต่จะเดินกลับ เนื่องจากกลิ่นฟีโรโมนสูญหายไปแล้วนั่นเอง นอกจากนั้นมดยังมีวิธีการสื่อสารโดยวิธีอื่น ๆอีก เช่น การใช้หนวด โดยเมื่อมดตัวหนึ่งหิวจะเอาหนวดไปเคาะที่แก้มของมดงานที่ออกไปหาอาหาร มดงานก็จะสำรอกอาหารที่เก็บไว้ที่กระเพาะหน้าออกมาแบ่งปันให้เพื่อนเพราะสังคมของมดเป็นสังคมที่มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่นั่นเองครับและนี่ก็เป็นอีกหนึ่งความมหัศจรรย์ของสัตว์โลกตัวจิ๋วในการดำรงชีพอยู่
เราลองสังเกตพฤติกรรมของสิ่งมีมีชีวิตที่อยู่รอบ ๆ ตัวเราแล้วจะพบกับความมหัศจรรย์ที่หลากหลาย